پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه
176
پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )
2 - 18 . بررسى محتوايى لهوف مقتل عربى لهوف بيشتر بر احاديث و روايات مأثوره از حضرات معصومين ( ص ) استوار است و قرائت سيّد بن طاووس از فرهنگ عاشورا ، قرائتى روايى - تاريخى است كه صبغهء روايى آن غالب است . اتان كلبرگ در مورد لهوف گفته است : لهوف ، عبارت از نقل اصل حوادث مربوط به واقعهء كربلا و رويدادهاى پس از آن است و اكثر داستان را از راوى غير معروف آورده تا در عاشورا خوانده شود . « 1 » 19 . كلّياتى دربارهء مقتل الشّمس مقتل الشّمس ، تأليف آقاى محّمد جواد صاحبى با دو مقدمه از آيت اللّه محمّد هادى معرفت و دكتر صادق آيينهوند و پيشگفتارى از مؤلّف ، توسط انتشارات هجرت به چاپ رسيده و چاپ سوم آن در بهار 1375 در پنج هزار نسخه منتشر شده است . اين اثر ، حاوى مطالب نسبتاً جامعى در مورد حادثهء شگرف عاشورا است و روند شكلگيرى قيام حسينى را نشان مىدهد . مؤلّف ضمن ارج نهادن بر كوششهاى تنى چند از عالمان متفكّر و متعهّد در آفرينش آثارى دربارهء اين قيام الهى ، انگيزهء خود را از تأليف اين كتاب بدين گونه توضيح مىدهد : . . . نگارنده نيز از آثار همهء اين بزرگواران بهره برده است و شايد اگر هدايتهاى آنان نبود ، اين اثر پديد نمىآمد ، ولى از آنجا كه آثار عرضه شده يا جنبهء تحليلى داشته و يا از ديدگاهى خاص به انگيزهها و عوامل نهضت عاشورا نظر انداخته ، و يا جنبهء تحقيقى داشته و با روشهاى علمى ميزان اعتبار اسناد و مدارك و نقلهاى تاريخى را روشن ساخته و يا آن كه با كمك صنايع ادبى به ترسيم فرازهايى از آن حماسهء بزرگ پرداخته و يا به تتبّع صرف بسنده كرده و نقد روايات را روا ندانسته ، و يا آن كه براى گروهى خاص نگارش يافته ، و . . . اينجانب به اين باور رسيد كه جاى اثرى منقّح و مبنى بر نقل و به دور از تحريف ، با توضيح و تحليل مناسب كه براى طيف گستردهاى از باسوادان قابل استفاده باشد ، همچنان خالى است . من در اين نوشتار به دنبال اين هدف بودهام ؛ امّا تا چه اندازه در اين جهت توفيق يافتهام ؟ قضاوتى است كه بايد خوانندگان
--> ( 1 ) . همان ، ص 62 .